จานเบรค มอเตอร์ไซค์ เป็นหนึ่งในอะไหล่ชิ้นสำคัญอย่างมาก เมื่อพูดถึงเรื่องความปลอดภัยแบบตรงที่สุดในมอเตอร์ไซค์ เพราะคำตอบจะหนีไม่พ้นระบบเบรก และหนึ่งในตัวเอกสำคัญก็คือมันนี่แหละ ที่เป็นชิ้นส่วนที่รับแรงเสียดทานจากผ้าเบรกโดยตรง เพื่อเปลี่ยนความเร็วให้กลายเป็นการชะลอและหยุดรถแบบที่คุณควบคุมได้ ในบทความนี้จะแนะนำข้อมูลเกี่ยวกับ จานเบรค มอเตอร์ไซค์ ตั้งแต่พื้นฐานว่าจานเบรกทำงานยังไง สำคัญแค่ไหน มีปัญหาอะไรเกิดขึ้นได้บ้าง แก้อย่างไร และถ้าต้องซ่อมหรือเปลี่ยน ควรเตรียมงบประมาณประมาณไหนให้ไม่ช็อกตอนถึงอู่
จานเบรค มอเตอร์ไซค์ ทำงานยังไงในระบบเบรก
ภาพรวมของระบบดิสก์เบรกจะมี 3 ตัวหลักทำงานร่วมกัน คือ ก้าน ปั๊มเบรก, คาลิปเปอร์ ผ้าเบรก, และ จานเบรค มอเตอร์ไซค์ โดยลำดับการทำงานจริง ๆ จะเริ่มจากการที่เราบีบก้านเบรก เพื่อส่งแรงดันน้ำมันเบรกถูกส่งไปที่คาลิปเปอร์ จากนั้นลูกสูบในคาลิปเปอร์ดันผ้าเบรก ทำให้ผ้าเบรกหนีบจานเบรก เมื่อจานเบรกที่หมุนไปพร้อมล้อถูกหนีบ เกิดแรงเสียดทาน และล้อชะลอจนหยุดในที่สุด
จานเบรค มอเตอร์ไซค์ สำคัญแค่ไหน และถ้าเริ่มมีปัญหาจะกระทบอะไรบ้าง
จานเบรค มอเตอร์ไซค์ ที่สภาพดีช่วยให้เบรกหนึบ นิ่ง คุมง่าย แต่ถ้าจานเริ่มมีปัญหา ผลกระทบจะออกมาเป็นอาการที่คุณรู้สึกได้ทันที เช่น เบรกสั่น เบรกเป็นจังหวะ หรือระยะเบรกยาวขึ้น ผลกระทบที่มักเจอเมื่อจานเริ่มไม่สมบูรณ์ มีดังนี้
- ระยะเบรกยาวขึ้น โดยเฉพาะตอนเบรกหนัก ๆ
- เบรกสั่น กระตุก ทำให้คุมรถยาก
- เสียงดังผิดปกติ เช่น ครูด หรือกึก ๆ ตอนเบรก
- ผ้าเบรกสึกผิดรูป เพราะหน้าสัมผัสไม่เรียบ
- ความร้อนสะสมสูง เบรกอาจเริ่มเฟด ในการขี่ลงเขาหรือวิ่งเร็วต่อเนื่อง
จานเบรค มอเตอร์ไซค์ มีกี่แบบ ต่างกันยังไง
- จานเรียบ: หน้าตาคลาสสิก ดูแลง่าย มักพบในรถใช้งานทั่วไปหลายรุ่น
- จานเจาะรู: ช่วยระบายความร้อนและไล่น้ำ ฝุ่นบางส่วน น้ำหนักลดลงเล็กน้อย และมักให้ฟีลเบรกคมขึ้นในบางสไตล์การใช้งาน
- จานลายคลื่น: เน้นน้ำหนักเบา ระบายความร้อนดี เป็นทรงยอดนิยมในสายแต่งและสายใช้งานจริงจัง
จานเบรค มอเตอร์ไซค์ จานลอย vs จานตาย
- จานลอย: จะมีการออกแบบให้ขยับตัวเล็กน้อย ช่วยรับการขยายตัวจากความร้อน ลดโอกาสคดงอง่ายกว่าในบางกรณี
- จานตาย: โครงสร้างเรียบง่าย ราคาเข้าถึงง่ายและดูแลง่าย
คำแนะนำเพิ่มเติม ถ้าใช้รถในเมืองทั่วไป จานเบรค มอเตอร์ไซค์ มาตรฐานสภาพดี กับผ้าเบรกเหมาะ ๆ มักเพียงพอ แต่ถ้าขี่ไกล ขี่เขา หรือใช้ความเร็วบ่อย จานที่ระบายความร้อนได้ดีขึ้นมักตอบโจทย์กว่า ฉะนั้นพยายามเลือกให้เหมาะสมต่อการขับขี่จะดีที่สุด
ปัญหาที่เกิดขึ้นกับ จานเบรค มอเตอร์ไซค์ และอาการที่สังเกตได้เอง
รวมถึงข้อมูลเกี่ยวกับปัญหาที่อาจเกิดขึ้นได้กับ จานเบรค มอเตอร์ไซค์ พร้อมชี้ให้เห็นถึงอาการเด่นช่วยให้คุณสังเกตุได้ชัดเจนว่าแต่ละอาการเป็นยังไง มีสาเหตุที่พบบ่อยคืออะไรบ้าง
1.จานคด จานเบี้ยว (Warped)
- อาการเด่น: บีบเบรกแล้วสั่นที่ก้านเบรก หรือสั่นทั้งคัน เบรกเป็นจังหวะเหมือนจับ ๆ ปล่อย ๆ
- สาเหตุที่พบบ่อย: เบรกหนักต่อเนื่องจนร้อนจัด แล้วเจอน้ำ ลุยฝนทันที, ขันน็อตล้อ จานไม่เท่ากัน หรือประกอบผิดวิธี และจานบางมากจนทนความร้อนไม่ไหว
2.จานเป็นร่อง ผิวไม่เรียบ (Scored)
- อาการเด่น: มีเสียงครูด เบรกไม่เนียน ฟีลแข็ง ๆ หยาบ ๆ ผ้าเบรกสึกไวผิดปกติ
- สาเหตุที่พบบ่อย: ผ้าเบรกหมดแล้วขี่ต่อจนเหล็กผ้ากัดจาน มีเศษหิน ทรายเข้าไปแล้วลากเป็นร่อง
3.จานบางเกิน หมดอายุการใช้งาน
- อาการเด่น: เบรกไม่มั่นใจแม้เปลี่ยนผ้าใหม่ จานร้อนง่าย และมีโอกาสคดงอง่ายขึ้น
- สาเหตุที่พบบ่อย: ใช้งานมายาวนานเกินไป หรือมีการฝืนใช้งานมากเกินสเปก
4.จานไหม้ เป็นสีรุ้งจากความร้อน (Overheat)
- อาการเด่น: สีผิวจานเปลี่ยน เบรกเฟดง่าย โดยเฉพาะลงเขาหรือเบรกถี่
- สาเหตุที่พบบ่อย: ถูกผ้าเบรกเสียดสี หรือมีการกดเบรกค้างนานเกินไป โดยเฉพาะการขี่ลงเขา
ราคาเมื่อต้องซ่อมหรือเปลี่ยนจานเบรค มอเตอร์ไซค์
ค่าใช้จ่ายของ จานเบรค มอเตอร์ไซค์ จะขึ้นกับรุ่นรถ ขนาดจานหน้าหรือหลัง แบรนด์อะไหล่ และค่าแรงของอู่ แต่โดยภาพรวมสามารถประเมินงบได้ดังนี้
- จานเบรกเทียบทั่วไป: ประมาณ 400–1,200 บาท
- จานเบรกเกรดดี ตรงรุ่น งานละเอียด: ประมาณ 1,200–2,500 บาท
- จานเบรกเกรดสูง แบรนด์แต่ง จานลอยบางรุ่น: ประมาณ 2,500–6,000 บาทขึ้นไป
- ค่าแรงติดตั้ง เปลี่ยนจานเบรก: โดยทั่วไปอยู่ราว 100–800 บาท แล้วแต่รุ่นรถและความยากง่าย
- ผ้าเบรกต่อ 1 ชุด: ประมาณ 150–800 บาท
- ล้างคาลิปเปอร์ ตั้งระบบเบรก: ประมาณ 200–600 บาท
- เปลี่ยนน้ำมันเบรก: ประมาณ 100–300 บาท บางร้านอาจคิดรวมค่าแรง บางร้านแยก
สรุป จานเบรค มอเตอร์ไซค์ คือชิ้นส่วนที่ไม่ควรรอให้พังแล้วค่อยซ่อม
สรุปแล้ว จานเบรค มอเตอร์ไซค์ ทำหน้าที่รับแรงเสียดทานเพื่อชะลอและหยุดรถ เป็นหัวใจของความปลอดภัยที่คุณสัมผัสได้ทุกครั้งที่บีบเบรก ถ้าจานคด เป็นร่อง หรือบางเกินไป จะทำให้เบรกสั่น ระยะเบรกยาว และเสี่ยงเกิดเหตุได้ง่ายขึ้น ทางที่ดีควรสังเกตอาการตั้งแต่แรก แก้ให้ตรงจุด และเลือกงบเปลี่ยนให้เหมาะกับการใช้งานของคุณ เพื่อความปลอดภัยระยะยาวในการขับขี่