สำหรับคนที่ขี่มอเตอร์ไซค์เป็นประจำ ระบบเบรกจะทำงานหนักขึ้น จนเสี่ยงเจอ จานเบรคเป็นร่อง ที่ถือเป็นอาการที่พบได้บ่อยมาก หลายคนอาจสังเกตเห็นรอยเส้นลึก ๆ บนผิวจาน แต่ไม่แน่ใจว่าเป็นเรื่องปกติหรือสัญญาณอันตราย บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจแบบละเอียดว่า จานเบรคเป็นร่อง เกิดจากอะไร มีผลต่อความปลอดภัยแค่ไหน ควรเปลี่ยนหรือเจียร และดูแลอย่างไรให้ใช้งานได้นานที่สุด
จานเบรคเป็นร่อง คืออะไร
อาการ จานเบรคเป็นร่อง คือ การที่ผิวหน้าจานเบรกมีรอยเส้นลึกเป็นทางยาวตามแนวการหมุนของล้อ บางครั้งเป็นเพียงรอยบาง ๆ แต่บางคันอาจลึกจนใช้นิ้วลูบแล้วสะดุดชัดเจน จานเบรกทำหน้าที่รับแรงกดจากผ้าเบรก เมื่อมีการเสียดสีต่อเนื่องเป็นเวลานาน ผิวจานย่อมสึกหรอได้ แต่หากสึกไม่สม่ำเสมอ ก็จะกลายเป็นร่อง
ลักษณะของจานเบรคเป็นร่องที่พบได้บ่อย
- รอยเส้นบาง ๆ ทั่วผิวจาน
- ร่องลึกเฉพาะบางจุด
- ผิวจานไม่เรียบเป็นคลื่น
- มีเสียงดังขณะเบรก
หากปล่อยไว้นานโดยไม่แก้ไข อาจส่งผลต่อประสิทธิภาพการเบรกโดยตรง
สาเหตุที่ทำให้จานเบรคเป็นร่อง
1. ผ้าเบรกหมดหรือแข็งเกินไป
ผ้าเบรกที่สึกจนบางมาก หรือใช้ผ้าเบรกเกรดแข็งเกินไป จะกัดผิวจานแรงกว่าปกติ ทำให้จานเบรคเป็นร่องเร็วขึ้น สัญญาณเตือน ได้แก่ เสียงเหล็กเสียดสีกัน เบรกแล้วสะดุด และผ้าเบรกบางมากจนเห็นแผ่นเหล็ก
2. มีเศษทรายหรือสิ่งสกปรกติดอยู่
หากมีเศษทรายหรือเศษโลหะเข้าไปติดระหว่างผ้าเบรกกับจาน จะทำหน้าที่เหมือนกระดาษทราย ขูดผิวจานจนเกิดร่อง โดยเฉพาะรถที่ใช้งานในถนนลูกรัง เส้นทางก่อสร้าง หรือพื้นที่มีฝุ่นมาก
3. ใช้งานหนักหรือเบรกบ่อย
การเบรกแรงและถี่ เช่น ขี่ในเมืองที่รถติดตลอดเวลา หรือขี่ทางเขาลงชันบ่อย ๆ ทำให้จานเบรกสะสมความร้อนสูง และสึกเร็วกว่าปกติ เมื่อใช้งานหนักต่อเนื่อง โอกาสที่จานเบรคเป็นร่องก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย
4. จานเบรกคุณภาพต่ำ
จานเบรกที่ผลิตจากวัสดุไม่ได้มาตรฐาน อาจสึกเร็วและเกิดร่องได้ง่ายกว่าของแท้หรือเกรดดี
จานเบรคเป็นร่อง อันตรายไหม
ถ้า จานเบรกเป็นร่อง แล้ว ยังขี่ต่อได้ไหม คำตอบ คือ ขึ้นอยู่กับความลึกของร่องที่เจอ กรณีที่ยังไม่อันตรายมาก จะเป็นตอนที่รอยยังตื้นอยู่ เบรกยังจับดี ไม่มีอาการสั่นที่ก้านเบรก แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่เจออาการด้านล่างนี้ ควรรีบแก้ไขทันที
- ร่องลึกชัดเจน
- เบรกแล้วสั่น
- มีเสียงดังผิดปกติ
- ระยะเบรกยาวขึ้น
หากปล่อยให้ จานเบรคเป็นร่อง ลึกมาก อาจทำให้ผ้าเบรกสึกไม่เท่ากัน เบรกไม่สม่ำเสมอ และจานบางจนเสี่ยงแตกร้าว ดังนั้นแม้จะไม่ใช่อันตรายทันที แต่ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้
วิธีตรวจสอบว่าจานเบรคเป็นร่องหนักแค่ไหน
- ใช้นิ้วลูบผิวจาน หากสะดุดแรงแสดงว่าร่องลึก
- ดูความหนาจานเทียบกับค่ามาตรฐานที่ระบุข้างจาน
- สังเกตอาการสั่นที่มือเบรก
หากไม่แน่ใจเรื่อง จานเบรคเป็นร่อง ควรให้ช่างวัดความหนาด้วยเครื่องมือเฉพาะ เพราะจานแต่ละรุ่นมีค่าความหนาขั้นต่ำต่างกัน
จานเบรคเป็นร่อง ควรเจียรหรือเปลี่ยนใหม่
เมื่อพบว่า จานเบรคเป็นร่อง หลายคนสงสัยว่าควรเจียรผิวหรือเปลี่ยนใหม่เลยดี ความจริงแล้วมันมีวิธีการซ่อม 2 วิธี ดังนี้
1.การเจียรจานเบรก
เหมาะกับกรณีร่องไม่ลึกมาก จานยังหนากว่าค่าขั้นต่ำ และไม่มีรอยร้าว
ข้อดีการเจียรจานเบรก
- ประหยัดกว่า
- ผิวกลับมาเรียบ
ข้อเสียการเจียรจานเบรก
- ทำให้จานบางลง
- อายุใช้งานสั้นลง
2.การเปลี่ยนจานใหม่
เหมาะกับกรณีร่องลึกมาก จานบางใกล้ค่าขั้นต่ำ และมีอาการสั่นชัดเจน แม้ค่าใช้จ่ายสูงกว่า แต่ปลอดภัยกว่าในระยะยาว
ค่าใช้จ่ายในการแก้ไขจานเบรคเป็นร่อง
- เจียรจาน: 300 – 800 บาท
- จานเบรกใหม่รถเล็ก: 800 – 2,000 บาท
- จานเบรกบิ๊กไบค์: 3,000 – 10,000 บาทขึ้นไป
หากต้องเปลี่ยนผ้าเบรกพร้อมกัน ควรเปลี่ยนทั้งชุดเพื่อให้หน้าสัมผัสเรียบเสมอกัน
วิธีป้องกันไม่ให้จานเบรคเป็นร่องเร็วเกินไป
- เปลี่ยนผ้าเบรกก่อนหมดเกลี้ยง
- เลือกผ้าเบรกคุณภาพดี
- หลีกเลี่ยงการเบรกแช่นาน ๆ
- ล้างทำความสะอาดคาลิเปอร์เป็นระยะ
- ตรวจเช็กทุกครั้งที่เปลี่ยนยาง
อีกสิ่งสำคัญ คือ ไม่ควรฉีดน้ำแรงดันสูงใส่จานเบรกทันทีหลังขี่ทางไกล เพราะความต่างอุณหภูมิอาจทำให้จานคดได้
จานเบรคแต่งแบบมีรูหรือร่อง ต่างจากจานเบรคเป็นร่องอย่างไร
หลายคนสับสนระหว่างจานมีรูจากโรงงาน กับ จานเบรกเป็นร่อง จากการสึก จานแบบมีรูหรือมีลายจากโรงงาน มีไว้เพื่อระบายความร้อน ช่วยลดน้ำหนัก และยังช่วยไล่น้ำออกจากผิวสัมผัสได้ด้วย ส่วน จานเบรคเป็นร่อง จากการสึก คือความเสียหายที่เกิดภายหลัง ไม่ได้ถูกออกแบบมาให้เป็นแบบนั้น หากเห็นร่องที่ไม่ได้เป็นลวดลายจากโรงงาน ควรตรวจสอบทันที
สรุป จานเบรคเป็นร่อง ควรใส่ใจแค่ไหน
สรุปแล้ว จานเบรคเป็นร่อง เป็นอาการที่พบได้ตามการใช้งาน แต่ระดับความรุนแรงต่างกันไป หากเป็นรอยตื้น ๆ ยังไม่อันตรายมาก แต่ถ้าลึกจนกระทบการเบรก ควรแก้ไขทันที สำหรับคนที่รักมอเตอร์ไซค์และใช้งานทุกวัน การใส่ใจเรื่องเล็ก ๆ อย่าง จานเบรคเป็นร่อง อาจเป็นสิ่งที่ช่วยป้องกันอุบัติเหตุใหญ่ได้ในอนาคต เพราะสุดท้ายแล้วระบบเบรก คือ เส้นแบ่งระหว่างความปลอดภัยกับความเสี่ยงบนท้องถนนนั่นเอง